VinUni – UPenn: Cái bắt tay lịch sử với khát vọng cùng viết nên di sản

Theo VTC News (VinUni – UPenn: Cái bắt tay lịch sử với khát vọng cùng viết nên di sản)

VinUni và UPenn nâng tầm mối quan hệ lên đối tác chiến lược bình đẳng, toàn diện, với khát vọng đồng kiến tạo các sản phẩm giáo dục vươn tầm Đông Á.

Hành trình 8 năm gieo hạt và hái quả

Sáng 27/6, sự hào hứng tràn ngập khán phòng hội trường lớn Trường ĐH VinUni. Sau tiết mục trao bằng tốt nghiệp đầy trang nghiêm, không khí trong hội trường bỗng như chùng xuống khi một giáo sư người Mỹ, đại diện Đại học Pennsylvania (UPenn) bước lên bục phát biểu.

Đứng trước 200 tân khoa, trong đó có 47 tân bác sĩ đầu tiên của Việt Nam được học chương trình y khoa theo chuẩn quốc tế, vị giáo sư đến từ ngôi trường thuộc nhóm Ivy League danh giá đã xúc động hồi tưởng:

“Tất cả dường như mới chỉ diễn ra ngày hôm qua. Nhưng thực tế đã 8 năm trôi qua kể từ những cuộc trao đổi đầu tiên. Trong khoảng thời gian ấy, VinUni đã phát triển nhanh chóng từ một ý tưởng, đến quá trình triển khai, và sau đó là những thành tựu rõ nét. Tôi có thể hoàn toàn tin tưởng khẳng định rằng VinUni chia sẻ những chuẩn mực về sự xuất sắc, tinh thần cam kết và hệ giá trị mà chúng tôi luôn đề cao tại UPenn. Đó là sự tận tâm đối với tri thức; là việc xây dựng một môi trường nơi tư duy cởi mở được tôn trọng và đối thoại thẳng thắn được khuyến khích; là tinh thần bao dung, và hơn thế nữa, là sự tử tế dành cho nhau. Và có lẽ điều quan trọng nhất là vận dụng tất cả những phẩm chất ấy để đóng góp cho sự tiến bộ và hạnh phúc của nhân loại”.

Vị giáo sư ấy là GS Glen Gaulton, Phó hiệu trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm Sức khoẻ toàn cầu Trường Y khoa Perelman, ĐH Pennsylvania. Với VinUni, ông được xem là kiến trúc sư trưởng và cố vấn chiến lược cốt lõi cho khối khoa học sức khỏe của trường. GS Gaulton nhớ lại: “Tôi là người đã ở đây, ngay khi nó được bắt đầu…”.

GS Gaulton kể: “Vào một ngày mùa đông cuối năm 2017, tôi đang ở Thâm Quyến, Trung Quốc, thì GS Amy Gutmann, khi đó còn là Hiệu trưởng UPenn (về sau này bà có một khoảng thời gian là Đại sứ Mỹ tại Đức), viết mail nói tôi đến Việt Nam. Tôi chỉ có một ngày trước kỳ nghỉ giáng sinh và năm mới. Tôi cùng PGS Lê Cự Linh cùng các lãnh đạo Vinmec ngồi với nhau ở Hà Nội. Trong lúc trò chuyện, tôi đã nhận ra tầm nhìn, khát vọng của họ về một cái gì đó rất khác biệt cho Việt Nam trong lĩnh vực khoa học sức khỏe. Tầm nhìn đó phù hợp với sứ mệnh cải thiện cuộc sống của con người toàn cầu mà UPenn theo đuổi suốt mấy trăm năm nay. Đó là lý do cơ bản ra đời Liên minh chiến lược Vingroup – UPenn”.

Trong 8 năm qua UPenn đã đồng hành cùng VinUni và hệ thống Vinmec để thiết kế, xác thực chương trình y khoa và điều dưỡng từ những viên gạch đầu tiên. Hơn 250 giảng viên của UPenn đã trực tiếp sang Việt Nam làm việc, sát cánh cùng đội ngũ nhân sự trong nước để giám sát và phát triển chương trình. Quả ngọt của quá trình này là việc VinUni hiện sở hữu những chương trình đào tạo duy nhất tại Việt Nam đạt các kiểm định Giáo dục Y khoa Sau đại học (ACGME-I) của Mỹ cho các chương trình bác sĩ nội trú và chuẩn giáo dục điều dưỡng Mỹ (ACEN) cho hệ cử nhân điều dưỡng.

“Chương trình đào tạo y khoa cũng đang khẩn trương phấn đấu để sớm được công nhật đạt chuẩn WFME của Liên đoàn Giáo dục Y khoa Thế giới vào năm học tới”, GS Gaulton nói.

Cái bắt tay lịch sử

Theo TS Lê Mai Lan, Chủ tịch Hội đồng trường Trường ĐH VinUni, sự xuất hiện của GS Gaulton ở lễ tốt nghiệp 2026 của Trường ĐH VinUni đầy tính biểu tượng. Tháng 6/2018, 2 bên ký liên minh chiến lược UPenn – Vingroup.

Theo đó, UPenn phối hợp với VinUni và Hệ thống Bệnh viện Vinmec để xây dựng mô hình giáo dục khoa học sức khỏe đẳng cấp thế giới tại đây, xây dựng giáo trình, chương trình đào tạo bác sĩ, bác sĩ nội trú, điều dưỡng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cao nhất, cũng như hợp tác với Vinmec để phát triển và đào tạo giảng viên lâm sàng, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

“Tôi còn nhớ, trước các em sinh viên K1, thầy Gaulton nói: Tôi sẽ ở đây với các bạn cho đến khi các bạn tốt nghiệp và thành công. Và hôm nay thầy đã giữ đúng lời hứa”, TS Lê Mai Lan chia sẻ.

Nhưng GS Gaulton hiện diện tại VinUni ngày hôm nay còn có một trọng trách khác: đó là thay mặt cho Hiệu trưởng của UPenn, trường đại học danh tiếng bậc nhất đã hình thành 286 năm trao Biên bản Thỏa thuận Mới với VinUni, một trường đại học Việt Nam có tuổi đời mới tròn 6 năm.

Một trong những định hướng hợp tác chính là mở rộng các chương trình trao đổi sinh viên và học viên hai chiều đối đẳng dành cho sinh viên y khoa, cử nhân điều dưỡng và bác sĩ nội trú, bao gồm các kỳ kiến tập lâm sàng kéo dài từ 1 – 3 tháng.

Hai bên cũng sẽ nghiên cứu phát triển các chương trình trao đổi cho sinh viên thuộc những lĩnh vực khác, thông qua các kỳ nghiên cứu hè ngắn hạn hoặc các học kỳ trao đổi.

GS Gaulton khẳng định: “VinUni và UPenn đang cùng nhau bước vào một chương mới đầy hứng khởi. Đây sẽ là một giai đoạn mà hai trường sẽ hợp tác với tư cách những đối tác bình đẳng trên toàn bộ các lĩnh vực đáp ứng nhu cầu của xã hội, kết nối các lĩnh vực chuyên môn tại tất cả các viện của VinUni với 12 trường trực thuộc ĐH Pennsylvania”.

“Đây là sự hợp tác song phương toàn diện, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau. Việc trao đổi sinh viên đã thực sự ”nhúng“ sâu vào môi trường học thuật trên cơ sở đối đẳng. Không chỉ sinh viên VinUni sang UPenn, mà ngược lại sinh viên UPenn cũng sẽ sang VinUni học, mà không phát sinh thêm học phí cho sinh viên bên nào. Cuối đợt trao đổi VinUni sẽ cấp bảng điểm cho sinh viên UPenn, UPenn cũng cấp bảng điểm cho sinh viên của VinUni, những thông tin này sẽ được ghi nhận kèm theo bằng tốt nghiệp của các em”, TS Lê Mai Lan tái khẳng định.

Cùng nhau đặt bút viết nên di sản

Bắt đầu từ một dự án chưa thành hình, thách thức lớn nhất của VinUni là chứng minh năng lực trước một đối tác sở hữu di sản hàng trăm năm.

Nhìn lại xuất phát điểm, GS Gaulton thẳng thắn thừa nhận sự bất đối xứng và những e ngại ban đầu của UPenn: “Khi chúng tôi bắt đầu dự án, nơi đây thậm chí còn chưa chính thức có trường đại học mang tên VinUni (cười), chưa có sinh viên nào… Đó là những rủi ro đáng kể đối với UPenn do tên tuổi, uy tín của chúng tôi có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, nếu dự án không thành công”.

Lựa chọn mô hình nào để đảm bảo cho danh tiếng của mình khi mở rộng hợp tác toàn cầu là một điều lãnh đạo UPenn phải cân nhắc. Mô hình Trường Y khoa Duke – NUS tại Singapore là một tiền lệ nổi tiếng. Trong mô hình này, một trường danh tiếng ở Mỹ đã “bảo chứng” cho một chương trình y khoa mới ở một trường vốn cũng đã rất uy tín tại Singapore. Đại học Duke bổ nhiệm người của mình tại Mỹ làm lãnh đạo, rồi cử họ sang nước sở tại trực tiếp điều hành, để kiểm soát được mọi thứ.

Giai đoạn đầu, UPenn đã chọn mô hình hỗ trợ – liên minh chiến lược (alliance), nhưng không đứng từ xa mà thường xuyên qua lại giữa Mỹ – Việt Nam. Hàng trăm cán bộ, giảng viên UPenn đã bay đi bay về, dành thời gian có mặt tại VinUni để tận mắt chứng kiến những gì đang diễn ra, thường xuyên cộng tác/ làm việc, nhiều khi là kèm cặp thầy cô tại chỗ, cũng như có thể góp ý thẳng thắn tới ban lãnh đạo VinUni.

Đó là sự kết hợp hài hòa giữa giám sát và kiểm tra chất lượng chương trình với hợp tác chuyên môn, nhưng không can thiệp vào sự tự chủ của chương trình. “Cần phải có niềm tin vào những người đang làm việc cùng bạn, hiểu được tầm nhìn của đồng sự và lắng nghe họ. Chúng tôi không áp đặt. Bởi đây không phải là một trường đại học Mỹ, đây là trường đại học Việt Nam, nó cần phải mang bản sắc độc đáo của Việt Nam”, GS Gaulton nói.

TS Lê Mai Lan thấu hiểu sự khắt khe này. Bà chia sẻ: “Những gì chúng tôi phải làm là xây dựng chữ tín. Đã gọi là chữ tín thì nó cần được bồi đắp qua năm tháng. UPenn làm việc rất kỹ càng. Nhưng VinUni cũng vậy”.

Chữ tín đó được tạo nên từ chất lượng và sự nhất quán. “Chất lượng, chất lượng và sự nhất quán liên tục và bền bỉ chứ không phải là chỉ chất lượng ban đầu lúc ký thỏa thuận”, TS Lê Mai Lan nói.

Một yếu tố nữa mà VinUni “chinh phục” được “người khổng lồ” UPenn là nhờ vào triển vọng tương lai của Việt Nam, và đặc biệt là vị thế mà Vingroup đã tạo dựng được ở Việt Nam với một tốc độ đáng kinh ngạc. “Họ nhận thấy rõ tâm huyết xây dựng nên di sản của Vingroup khi làm đại học và họ muốn được làm người đồng hành cùng Vingroup đặt bút viết nên di sản đó”, TS Lê Mai Lan chia sẻ.

Căn nhà đã có móng, đến lúc cất nóc

Sự dịch chuyển từ hỗ trợ thiết kế chương trình, đào tạo – phát triển giảng viên sang tổ chức các hoạt động đào tạo, nghiên cứu chung là một thách thức không nhỏ, nhưng lại là con đường duy nhất để hai bên khai thác trọn vẹn giá trị của nhau.

GS Julie Sochalski, Phó hiệu trưởng Đào tạo, Trường Điều dưỡng UPenn đúc kết bước chuyển này bằng một hình ảnh đầy trực quan: “Giờ bạn đã có nền móng cho ngôi nhà, bạn cần xây dựng phần còn lại của nó…”.

Dù vậy, khi đi vào chiều sâu hợp tác, những rào cản thực tế lập tức xuất hiện. Câu chuyện đưa sinh viên UPenn sang VinUni học học kỳ trao đổi là một ví dụ. GS Sochalski cho biết, nhiều sinh viên Trường Điều dưỡng UPenn quan tâm đến việc đến Việt Nam, muốn được trải nghiệm ở môi trường chăm sóc sức khỏe tại đây. Nhưng rào cản lớn mà các em gặp phải là việc sinh viên không biết nói tiếng Việt – điều rất cần khi giao tiếp với bệnh nhân ở đây“.

Tuy nhiên, GS Sochalski vẫn tự tin sự hội nhập sẽ phá vỡ mọi giới hạn: ”Tôi nghĩ chúng ta có thể vượt qua rào cản ngôn ngữ đó… Nếu chúng ta xây dựng các đội nhóm, họ có thể cùng nhau cung cấp dịch vụ chăm sóc và học hỏi thêm… Sinh viên điều dưỡng của chúng tôi tại UPenn sẽ trở thành những điều dưỡng viên giỏi hơn nhiều ở bất cứ nơi nào họ hành nghề nếu các em có cơ hội thực sự tham gia và thực hành tại đây, một nơi không phải là nước Mỹ“.

Còn GS Gaulton cho rằng, việc đưa sinh viên UPenn sang học trao đổi tại VinUni là một kế hoạch hoàn toàn khả thi, dù số lượng ban đầu có thể chưa nhiều. Theo phản ánh của các giảng viên UPenn đã đến làm việc ở VinUni thì không có sự khác biệt giữa sản phẩm đào tạo của 2 trường. Thậm chí, có giảng viên UPenn còn nói rằng nhiều em của VinUni còn giỏi hơn sinh viên của UPenn. Vì vậy, việc sinh viên UPenn sang học trao đổi tại VinUni sẽ hữu ích với các em.

”Có thể sẽ không nhiều như VinUni sang UPenn. Nhưng chắc chắn sẽ có những em muốn được trải nghiệm đời sống giảng đường ở VinUni và nền y tế Việt Nam. Năm học vừa qua chúng tôi đã cử sinh viên y khoa sang đây. Vừa tuần trước thôi, một bác sĩ nội trú Nội khoa của chúng tôi đã hoàn thành kỳ thực tập tại VinUni và Vinmec“, GS Gaulton nói.

”Đồng kiến tạo“ giá trị tương lai

Theo GS Gaulton, mối quan hệ hợp tác giữa VinUni và UPenn đã mang lại cơ hội và lợi ích cho cả 2 bên. Giờ đây, 2 trường đang thực sự bàn nhiều hơn về mối quan hệ ngang hàng và tập trung nhiều vào đổi mới, vào giảng viên, vào việc cùng nhau có những khám phá và chương trình đào tạo mới.

Ông nói: ”Chúng tôi nhận thấy những cơ hội, lợi ích với UPenn vượt ra ngoài ngành điều dưỡng và y khoa. Khi từ Việt Nam quay trở lại Mỹ, các đồng nghiệp ở những trường khác thuộc UPenn luôn quan tâm và hỏi chúng tôi về tiến triển của mối quan hệ này, làm thế nào để họ cũng có thể tham gia! Rồi đây tôi và các đồng nghiệp ở UPenn sẽ thảo luận kỹ hơn với Chủ tịch Lê Mai Lan và các lãnh đạo của VinUni về các chi tiết cụ thể mà chúng ta có thể làm. Về cơ bản, đó sẽ là những kết quả tự nhiên của một mối quan hệ lâu dài, sự phát triển của niềm tin và sự tôn trọng giữa chúng ta“.

Sự dịch chuyển sang vị thế đối tác ngang hàng này hoàn toàn trùng khớp với khát vọng vươn lên của VinUni. Ưu điểm nổi bật mà đối tác nhận thấy ở VinUni là có khát vọng, dám ”chơi lớn“ và có ý chí chinh phục khát vọng. Chẳng hạn, với việc VinUni đặt mục tiêu vào top 100 trường đại học xuất sắc toàn cầu, đối tác không cho đó là một giấc mơ phù phiếm bởi họ nhận thấy sự nghiêm túc, khả năng chịu áp lực và tinh thần quyết liệt trong mục tiêu đó.

TS Lê Mai Lan đặt ra yêu cầu cốt lõi cho giai đoạn tiếp theo: ”Điều đầu tiên là phải thay đổi vị thế. Từ việc nhận sự giúp đỡ tức là kiểu know-how transfer (chuyển giao bí quyết) thì bây giờ là mình đồng hành một cách nghiêm túc. Chúng tôi sẽ thúc đẩy mạnh mẽ tất cả những gì có thể làm cùng nhau và cùng công nhận lẫn nhau“.

Hai trường sẽ thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu chung, kết nối đội ngũ chuyên môn, xây dựng các thỏa thuận về sở hữu trí tuệ và cùng tìm kiếm nguồn tài trợ bên ngoài cho các dự án hợp tác.

TS Lê Mai Lan cho biết, VinUni hiện đặc biệt quan tâm đến việc triển khai các hoạt động tạo ra sản phẩm giáo dục mới. Cụ thể là xây dựng các chương trình Thạc sĩ đồng thương hiệu, đồng giảng dạy để vươn tầm ảnh hưởng khu vực, xuất khẩu know how và cung cấp cho thị trường nhân lực trình độ cao khu vực Đông Á.

Đây là điều mà Việt Nam và UPenn đều đã muốn làm từ lâu. Đồng thời, hai bên vẫn tiếp tục phát triển và mở rộng các chương trình bằng kép – bằng tích hợp (trong cả lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ và khoa học sức khỏe) trên nền tảng các chương trình đã và đang triển khai. .

GS Gaulton khẳng định: ”Phía trước là hành trình mà UPenn và VinUni sẽ cùng đồng hành để tất cả chúng ta đều có thể thụ hưởng những tri thức, thành tựu và tiến bộ mà hai bên sẽ cùng nhau kiến tạo“.